De gemeente Heusden kende de afgelopen jaren tenminste drie groepen jongeren die voor veel overlast zorgde in de kern Vlijmen. Ook door hun verkeersgedrag kwamen de leden van de groepen zeer geregeld in aanraking met de politie. Dit vanwege ongewenst ‘stoer’ rijgedrag, alcoholgebruik en enige ernstige verkeersongelukken. De gemeente zocht voor een nieuwe aanpak contact met de Provincie Noord-Brabant. Die op zijn beurt was bekend met het werk van de Verkeersveiligheid Groep Nederland en zag daar mogelijkheden. Vanuit de Provincie werd er vervolgens budget vrijgemaakt waarna de Verkeersveiligheid Groep Nederland een programma ontwikkelde waarin ook de mogelijkheden van Novadic-Kentron en het ZAT Projectenbureau werden betrokken. Het primaire doel daarbij was dat de leden van de groep zich bewust werden van de mogelijke gevolgen van onverantwoord, asociaal en onverschillig rijgedrag. Ook moest de aanpak ook leiden tot een beter inzicht bij de groepsleden van de eigen beperkingen en het tijdig herkennen van gevaren op de weg.

Uniek
Het projectteam koos voor een unieke en confronterende aanpak om de jongeren én op vrijwillige basis én voldoende gemotiveerd aan de pilot te laten meedoen. Het bijzondere daaraan is dat het team via Jeugdwerk en Politie direct contact zocht met de informele leiders van de groepen en zo samen met hen een taskforce vormde. Tijdens deze gesprekken ontstond er een positieve sfeer. Dat hielp de betrokken jongeren om op hun beurt een groot deel van de groep enthousiast te krijgen voor het project.

Bewustwording en praktijk
Tijdens de trainingsdag op het terrein van het SEC in Rosmalen kreeg de groep drie workshops aangeboden. De meer theoretische kant over de risico’s van alcohol kwam van Novadic-Kentron. De vaak harde cijfers werkten als een eye opener bij de jeugd. Medewerkers van ZAT Projectenbureau (ZAT staat voor Zero Alcomobilisme Tral) vormden de link tussen theorie en praktijk met ondermeer de inzet van professionele acteurs. De ZAT professionals slaagden er uitmuntend in de jongeren te laten nadenken over hun gedrag in het verkeer. De Verkeersveiligheid Groep Nederland zorgde verder ook voor het actieve deel van de training. Het trainingsinstituut beschikt behalve over veel expertise op het gebied van rijvaardigheid vooral ook heel veel kennis over bewustwordingsprocessen en gedragsverandering in het verkeer. Wat de jongeren vooral leerden, was dat ze mogelijk hun voertuig toch niet zo goed onder controle hebben als ze denken. “Je moet je kop er wel bij blijven houden, weten wat je moet doen en juist niet stoer doen”, was een duidelijke reactie vanuit de deelnemers, toen hen gevraagd werd naar de effecten van de praktijktraining.

Het effect
Het effect van de aanpak is verbazend effectief gebleken. Minstens zo belangrijk is de echte cultuurverandering binnen de groep. Tegenwoordig spreken de jongeren onderling elkaar aan op risicovol gedrag. Wat vroeger binnen de groep als ‘stoer en cool’ ervaren werd, komt nu zelfs onnozel over. “Daarmee biedt deze aanpak uitstekende vooruitzichten. Als je één groep zover kunt krijgen dat ze elkaar aanspreken, is er zeker ook elders resultaat te behalen,” aldus Eric Tolboom van de Verkeersveiligheid Groep Nederland. “Wat mij het meest opviel, is hoe de houding van de betrokkenen veranderd is vergeleken met toen we met de eerste gesprekken begonnen. Dat hebben die jongens toch zelf bereikt en daar heb ik respect voor.” Hij voegt daar wel aan toe dat eenmalige trainingen bij deze leeftijd absoluut zinloos zijn. “Een cultuurverandering is noodzakelijk. Daarvoor is een blijvend contact tussen jongeren, jeugdwerk en politie belangrijk.”

Bijzonder moment
In de gemeente Vlijmen gebeurt dat ook. Gebleken is dat de pilot jongeren nu soms zélf de politie bellen als er in de buurt onrust wordt gestookt: zij willen zich daarvan distantiëren. Dat de jongeren zelf ook trots zijn op wat ze bereikt hebben, bleek recent tijdens een fuik voor een alcoholcontrole. Tussen de gecontroleerden zat ook één van de deelnemers aan de pilot. Niet alleen had die niets gedronken. Hij belde ook meteen zijn vrienden die vervolgens kwamen en vrijwillig in de rij aansloten om ook even te blazen. Niemand had iets op.

Vervolg
Gezien de persoonlijke ervaringen van de bij de pilot betrokken beleidsmedewerkers van de Provincie en de positieve evaluaties van de trainingsdag, gaat de Provincie Noord Brabant naar verwachting op korte termijn het besluit nemen de inmiddels gecertificeerde training van de Verkeersveiligheid Groep Nederland definitief toe te voegen aan het reguliere programma-aanbod in de diverse provinciale GGA regio’s.